BIO, INTRO, CONTEXT…

I was requested to write an “intro” to the context of myself and my work, to submit somewhere…..below is the original in English, and below that is its translation in Cyrillic Tajiki Farsi:

I am the descendant of medieval Tajik sultans who belonged to the Shalmani-Sawadi (Swati) community of Dehqans – who were the local rulers and administrators of the Gandhara area from the time when it was a Satrapy of the Persian Empires before Islam from 550 BC to 651 AD. The Swatis spoke the Gabri or Zoroastrian dialect of Dari. Due to this reason, and the fact that Swatis converted to Islam later on, they were called “Gabri”, a name which they still use to denote their tribes. In 1190 AD two Swati brothers, the princes Sultan Bahram and Sultan Pakhal became vassals of the Ghori Sultans and under their tutelage jointly established the Kingdom of Swat-Gabr which extended from the Kabul-Parwan area at one end to River Jhelum of Kashmir at the eastern end. A Swati Dehqan Shah Mir later on established the first Muslim Sultanate of Kashmir, where his dynasty patronised the famous Persian saint Mir Sayyid Ali Hamadani in conveying the Islamic religion and Persian culture to the soil of Kashmir. The original Swat-Gabr Kingdom had by that time diminished in territory to between the Sulaiman Mountains and River Indus. It was renamed “Pakhli Sarkar” and became a province of Kashmir in the decade of the 1350s, but continued to be ruled by the original Swati-Gabri royal clan of Shalmani Dehqans. In about 1480 AD a displacement of the Afghan “Sarabani” tribes by the Timurid rulers from the Kandahar region began when Ulugh Beg II massacred the elders of the main Sarabani tribe called Yusufzai. The refugees from this tribe fled to Pakhli Sarkar where they lived for 30 to 40 years doing odd jobs. Then in 1519 AD the Yusufzai youth staged a peasant uprising against the Swati Tajik rulers, who by then had become complacent and easy going. The Yusufzai Afghans had the connivance of the Timurid prince Zahiruddin Babur, who invaded Pakhli Sarkar and helped them topple the last Swati king, Sultan Owais. The ex-sultan fled north towards Badakhshan, while the majority of the Swati clans were driven across the Indus into Punjabi Kohistan, now known as Hazara. The Swatis who fled there still maintain their original name, but are unsure of their ethnic Tajik identity, preferring to call themselves Afghan because they lost their original language and now speak Pashto and a dialect of Punjabi called Hindko. Those Swatis who remained behind not only lost their Persian dialects but also their Swati name and Tajik identity. They were absorbed into the Afghan tribes, and they are genetically distinct.

For a good century or two after this disaster that befell my people many Swatis continued to conduct small individual raids back over the Indus into Pashtun territories in an attempt to restore to themselves at least small portions of their stolen patrimony. One such raid was by a very capable Swati warlord named Haji Qasim Shalmani, and took place in the aftermath of Nader Shah Afshar’s invasion of India in about 1750 AD. He invaded the Shabqadar-Doaba area in the north of Peshawar Valley, which is a very famous and ancient fertile area formerly used for growing rice located between the Kabul and Swat Rivers. He succeeded in killing the Afghan chieftain of this area, and seizing from him thousands of acres of land. With the approval of the newly established Durrani regime, he then handed this booty over to his Swati cousin Mirsaid Kamil Shah, who was my ancestor. The alias of Kamil Shah was “Akhund Zafar Baba” because he was also a spiritual figure, like many in his time. Since that time my family has lived and owned land in the Shabqadar area, and the local Afghans were forced to make peace with us and accept our presence there.

My aim and that of my associates is to restore the local relevance of the Persian language of our forefathers – as well as our true and original Tajik identity, even though we are facing tremendous opposition in this regard. I myself as yet speak only Pashto. It is a well-known fact that Gandhara was once a premier civilisation of the ancient world, being a centre of the Greco-Bactrian Buddhist civilisation. Nowadays it is a dark jungle and an Afghan wilderness. The area has further suffered after it become the staging ground for unscrupulous geopolitical machinations of the modern powers – most particularly of the Anglo-Americans and their local hirelings who made full use of the Afghan’s treacherous and criminal character for over 200 years.

My activities in the present time centre around the compilation and propagation of the lost history of my people – so as to restore awareness to them regarding their true identity which has been stolen from them by unclean and grubby people. I am also working to create an awareness of the large historical context of Iranshahr of which this whole region is part – a concept which has been totally suppressed and neglected over here.

Ман авлоди султонҳои асримиёнагии тоҷик ҳастам, ки ба ҷамоати деҳқонони Шалмонӣ-Саводӣ (Сватӣ) мансуб буданд, ки аз замони ҳокимон ва маъмурони маҳаллии минтақаи Гандҳара аз замони Сатрапии Императорҳои Форс то Ислом аз соли 550 пеш аз милод буданд. то 651 милодӣ. Свотиҳо бо лаҳҷаи габриӣ ё зардуштии дарӣ сӯҳбат мекарданд. Ба ин далел ва баъдан исломро пазируфтани свотиҳо онҳоро "Габри" номиданд, ки ин номро то ҳол барои ифодаи қабилаҳои худ истифода мебаранд. Дар соли 1190 милодӣ ду бародари Сватӣ, шоҳзодаҳо Султон Баҳром ва Султон Пахал тобеи султонҳои Ғӯрӣ шуданд ва таҳти сарпарастии онҳо муштаракан Подшоҳии Свот-Ғабрро таъсис доданд, ки аз минтақаи Кобул-Парвон дар як канори дарёи Ҷелуми Кашмир, ки дар он дарёи Ҷелуми Кашмир тӯл мекашад. охири шарқӣ. Деҳқони Свотӣ Шоҳ Мир баъдан аввалин султонати мусалмонони Кашмирро таъсис дод, ки дар он сулолаи ӯ аз авлиёи маъруфи форс Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ дар интиқоли дини исломӣ ва фарҳанги форсӣ ба хоки Кашмир сарпарастӣ кард. Шоҳигарии аслии Свот-Габр то он вақт дар ҳудуди байни кӯҳҳои Сулаймон ва дарёи Ҳинд кам шуда буд. Он «Пахли Саркар» ном гирифт ва дар даҳсолаи 1350 ба як вилояти Кашмир табдил ёфт, аммо дар он ҷо аз ҷониби қабилаи аслии шоҳии Сватӣ-Габрии деҳқонони Шалманӣ ҳукмронӣ мекард. Тақрибан дар соли 1480 мелодӣ кӯчонидани қабилаҳои «сарабонӣ»-и афғон аз ҷониби ҳокимони Темуриён аз минтақаи Қандаҳор вақте оғоз шуд, ки Улуғбеки II пирони қабилаи асосии сарбониён бо номи Юсуфзайро ба қатл расонд. Гурезагони ин қабила ба Пахли Саркар фирор карданд, ки дар он ҷо 30-40 сол бо корҳои ночиз зиндагӣ мекарданд. Сипас дар соли 1519 милодӣ ҷавонони Юсуфзай бар зидди ҳокимони тоҷикони Сватӣ, ки то он замон худсарой ва осонрав шуда буданд, шӯриши деҳқонон бардошт. Афғонҳои Юсуфзай бо маслиҳати шоҳзодаи Темуриён Заҳируддин Бобур, ки ба Пахли Саркар ҳамла карда, ба онҳо дар сарнагун кардани охирин подшоҳи Свотӣ Султон Овайс кумак кард. Собиқ султон ба шимол ба сӯи Бадахшон гурехт, дар ҳоле ки аксарияти қабилаҳои Сватӣ тавассути дарёи Ҳинд ба Кӯҳистони Панҷобӣ, ки ҳоло бо номи Ҳазора маъруфанд, ронда шуданд. Свотиҳое, ки ба он ҷо фирор карданд, то ҳол номи аслии худро нигоҳ медоранд, аммо аз тоҷик будани худ мутмаин нестанд ва афғон хонданро афзал медонанд, зеро забони аслии худро аз даст додаанд ва ҳоло бо пашту ва гӯиши панҷобӣ бо номи Ҳиндко ҳарф мезананд. Он Свотиён, ки дар паси худ монданд, на танҳо гӯишҳои форсии худро, балки номи свотӣ ва ҳувияти тоҷикии худро низ аз даст доданд. Онҳо ба қабилаҳои афғон шомил шуданд ва аз ҷиҳати генетикӣ фарқ мекунанд.

Дар давоми як ё ду садаи хуб пас аз ин офате, ки ба сари мардуми ман расид, бисёре аз Сватиҳо рейдҳои хурди инфиродӣ аз болои дарёи Ҳиндро ба қаламравҳои паштун идома доданд, то ҳадди ақалл қисмҳои хурди мероси дуздидаашонро баргардонанд. Яке аз чунин ҳамлаҳо аз ҷониби як сарлашкари хеле боистеъдоди Свотӣ бо номи Ҳоҷӣ Қосим Шалмонӣ буд ва дар пас аз ҳамлаи Нодиршоҳи Афшор ба Ҳиндустон дар тақрибан соли 1750 мелодӣ сурат гирифт. Ӯ ба минтақаи Шабқадар-Доба дар шимоли водии Пешовар ҳамла кард, ки як минтақаи хеле машҳур ва бостонии ҳосилхез аст, ки қаблан барои кишти шолӣ дар байни дарёҳои Кобул ва Свот истифода мешуд. Ба вай муяссар шуд, ки сардорн Афгонистони ин районро кушта, хазорхо акр заминро аз у мусодира намояд. Баъдан бо ризоияти режими тозатаъсиси Дурронӣ ин ғаниматро ба ҷияни Свотӣ Мирсаид Комилшоҳ, ки аҷдоди ман буд, супурд. Номи тахаллуси Комилшоҳ "Охунд Зафарбобо" буд, зеро ӯ низ мисли бисёриҳо дар замони худ шахсияти рӯҳонӣ буд. Аз он вақт инҷониб хонаводаи ман дар минтақаи Шабқадар зиндагӣ ва соҳиби замин аст ва афғонҳои маҳаллӣ маҷбур шуданд, ки бо мо сулҳ кунанд ва ҳузури моро дар онҷо бипазиранд.

Ҳадафи ман ва ҳамроҳонам барқарор кардани аҳамияти маҳаллии забони порсии ниёгонамон аст – инчунин ҳувияти ҳақиқӣ ва аслии тоҷикии мо, ҳарчанд дар ин замина бо мухолифати шадид рӯбарӯ ҳастем. Ман худам то ҳол танҳо пашту ҳарф мезанам. Ба хама маълум аст, ки Гандхара як вактхо тамаддуни аввалиндарачаи чахони кадим буда, маркази тамаддуни буддоии Юнону Бохтар буд. Хозир он як чангали тира ва биёбони афгон аст. Минтақа пас аз он, ки ба майдони таҳрикҳои бевиҷдононаи геополитикии қудратҳои муосир, бахусус англо-амрикоиҳо ва кирояҳои маҳаллии онҳо табдил ёфт, боз ҳам зарар дид ки дар давоми зиёда аз 200 сол характери хоинию чинояткоронаи афгонро пурра истифода бурдааст.

Фаъолияти ман дар замони ҳозира ба гирдоварӣ ва таблиғи таърихи гумшудаи халқи ман нигаронида шудааст, то ба онҳо дар бораи шахсияти воқеии худ, ки аз ҷониби одамони ифлос дуздида шудаанд, огоҳӣ пайдо кунад. Ман инчунин барои эҷод кардани огоҳӣ дар бораи заминаи бузурги таърихии Эроншаҳр, ки тамоми минтақа бахше аз он аст, - консепсияе, ки дар ин ҷо комилан саркӯб ва беэътиноӣ шудааст, кор мекунам.

--

--

--

Scholar, Historian, Ethnologist, Philosopher, Activist.

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store
Akhundzada Arif Hasan Khan

Akhundzada Arif Hasan Khan

Scholar, Historian, Ethnologist, Philosopher, Activist.

More from Medium

Can the chair levitate?

Video Games Don’t Cause Violence

[PROJECT] DRONSHOT Roadmap

Yet Another(Booming) Asset Class!!!